Propyn

Propyn, C₃H₄ – organiczny związek chemiczny, węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów.

Propyn

Nazewnictwo Nomenklatura systematyczna (IUPAC) prop-1-yn Inne nazwy i oznaczenia metyloacetylen
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C3H4
Inne wzory	HCCCH3, HC≡C−CH3
Masa molowa	40,06 g/mol
Wygląd	bezbarwny gaz o słodkawym zapachu
Identyfikacja
Numer CAS	74-99-7
PubChem	6335
SMILES C#CC
InChI InChI=1S/C20H26ClN3/c1-20(2)10-7-16(13-20)24-19(14-3-5-15(21)6-4-14)17-8-11-22-12-9-18(17)23-24/h3-6,16,22H,7-13H2,1-2H3 InChIKey MWWATHDPGQKSAR-UHFFFAOYSA-N
Właściwości Gęstość 0,001707 g/cm³ (15 °C); gaz Rozpuszczalność w wodzie 3640 mg/l w innych rozpuszczalnikach benzen, chloroform, dobrze w etanolu Temperatura topnienia −103,0 °C Temperatura wrzenia −23,2 °C Punkt krytyczny 129,2 °C; 5,63 MPa; 0,245 g/cm³ logP 0,94 Współczynnik załamania 1,3863 (589 nm, −40 °C) Prężność pary 512,3 kPa (20 °C)
Budowa Moment dipolowy 0,784 ± 0,001 D
Niebezpieczeństwa Karta charakterystyki: dane zewnętrzne firmy Sigma-Aldrich [dostęp 2015-12-11] Globalnie zharmonizowany system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów Na podstawie podanej karty charakterystyki Niebezpieczeństwo Zwroty H H220, H280, H335 Zwroty P P210, P261, P410+P403 NFPA 704 Na podstawie podanego źródła 4 2 2   Granice wybuchowości 2,1–12,5% Numer RTECS UK4250000
Podobne związki
Podobne związki	acetonitryl
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Jest składnikiem gazu MAPP. W przeciwieństwie do acetylenu, propyn może być bezpiecznie sprężany.

Właściwości

Propyn istnieje w równowadze z propadienem, których mieszanina występuje pod nazwą MAPD:

H₃CC≡CH ⇄H₂C=C=CH₂

Stała równowagi tej reakcji wynosi 0,22 (270 °C).

Toksykologia

Propyn działa drażniąco na drogi oddechowe, oczy i skórę. Potencjalne objawy w przypadku inhalacji: ból głowy, zawroty głowy, senność, problemy z koordynacją ruchową, rozszerzenie źrenic, utrata przytomności.

• NDS wynosi 1500 mg/m³
• NDSCh wynosi 2000 mg/m³

Bibliografia

• CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 95, Boca Raton: CRC Press, 2014, ISBN 978-1-4822-0867-2, OCLC 911557441  (ang.).