Huragan
Huragan – zjawisko silnego wiatru, w którym średnia prędkość wynosi powyżej 32 m/s (nie mniej niż 12° w skali Beauforta). Siłę huraganów mierzy się za pomocą skali Saffira-Simpsona, gdzie 5 stanowi zjawisko o nasileniu ekstremalnym. Najczęściej mianem huraganów określa się odpowiednio silne cyklony tropikalne występujące w północnej części Oceanu Atlantyckiego, północnej części Oceanu Spokojnego, Morzu Karaibskim i Zatoce Meksykańskiej. Cyklony o tej sile zazwyczaj tworzą się między majem a wrześniem, a ryzyko wystąpienia huraganów wzrasta między lipcem a wrześniem. Huragan jest nazwą stosowaną dla zjawisk występujących nad akwenami Oceanu Atlantyckiego, natomiast tajfun – dla sztormów nad akwenami północno-zachodniego Pacyfiku, np. u wybrzeży Japonii, Filipin, Wietnamu i Chin. Cyklon to termin najczęściej używany na określenie zjawiska występującego na Oceanie Indyjskim[1]. Zjawisko huraganu na Morzu Śródziemnym nazywane jest medicane[2][3].
Huragany, tajfuny i cyklony mają jedną wspólną cechę: prędkość wiatru musi wynosić co najmniej 119 km/h[1].
Huragany powstają głównie w strefie pasatów nad akwenami, w których temperatura wody przekracza 26,5 °C. Parująca woda unosi się w górę poprzez konwekcję, a kondensacja powoduje powstawanie chmur, uwalniając energię. Powoduje to powstanie niskiego ciśnienia nad powierzchnią oceanu, zasysając powietrze o wysokiej zawartości pary wodnej. Jeśli ciśnienie powietrza spadnie wystarczająco znacząco, a tym samym wzrośnie prędkość obrotowa, w jądrze niżu można czasami zaobserwować bezchmurne „oko”, spowodowane opadającymi masami powietrza[2]. W rezultacie nad chmurami huraganowymi panuje wysokie ciśnienie powietrza, co powoduje ucieczkę powietrza w wirach (antycyklonach). Wysoka prędkość wiatru, fale i ulewne deszcze towarzyszące huraganowi mogą wywołać fale sztormowe, osuwiska[1].
Huragany tworzą się nad wodami Atlantyku, a najbardziej narażonymi na nie obszarami świata są południowe rejony Stanów Zjednoczonych oraz wybrzeża Afryki[1][3].
Nazwa orkan pierwotnie oznaczała „cyklon tropikalny formujący się w pewnych rejonach Oceanu Indyjskiego”[4], ale obecnie, w wielu krajach, w tym w Polsce, używana jest do określenia huraganów atlantyckich docierających do Europy.
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d Wetterlexikon: Was ist ein Hurrikan?. wetter.de. [dostęp 2026-06-02]. (niem.).
- ↑ a b Medicanes – die Hurrikane des Mittelmeeres?. dwd.de. [dostęp 2026-06-02]. (niem.).
- ↑ a b Mittelmeer-Hurrikan trifft auf die Küste – 10.000 Menschen in Libyen vermisst. ksta.de. [dostęp 2026-06-02]. (niem.).
- ↑ Słownik języka polskiego PWN: Orkan. [dostęp 2008-05-24].