Edward Ozorowski
Edward Ozorowski (ur. 1 maja 1941 w Wólce-Przedmieściu, zm. 12 października 2024 w Białymstoku) – polski duchowny rzymskokatolicki, profesor nauk teologicznych, rektor Archidiecezjalnego Wyższego Seminarium Duchownego w Białymstoku w latach 1979–1992, biskup pomocniczy w Białymstoku w latach 1979–2006, arcybiskup metropolita białostocki w latach 2006–2017.
Edward Ozorowski (2012) | ||
| ||
| Kraj działania | ||
|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1 maja 1941 | |
| Data i miejsce śmierci |
12 października 2024 | |
| Miejsce pochówku |
Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku | |
| Arcybiskup metropolita białostocki | ||
| Okres sprawowania |
2006–2017 | |
| Biskup pomocniczy w Białymstoku | ||
| Okres sprawowania |
1979–2006 | |
| Wyznanie | ||
| Kościół | ||
| Inkardynacja | ||
| Prezbiterat |
21 czerwca 1964 | |
| Nominacja biskupia |
31 stycznia 1979 | |
| Sakra biskupia |
29 kwietnia 1979 | |
| Data konsekracji |
29 kwietnia 1979 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Miejscowość |
Białystok | ||||||
| Miejsce | |||||||
| Konsekrator | |||||||
| Współkonsekratorzy | |||||||
| |||||||
| |||||||
Życiorys
edytujUrodził się 1 maja 1941 w Wólce-Przedmieściu[1] w rodzinie Antoniego i Marianny z domu Sosnowskiej[2]. W latach 1954–1958 kształcił się w I Liceum Ogólnokształcącym w Białymstoku. Następnie w latach 1958–1964 odbył studia filozoficzno-teologiczne w wyższym seminarium duchownym w Białymstoku. 21 czerwca 1964 został wyświęcony na prezbitera w Prokatedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku przez miejscowego biskupa pomocniczego Władysława Suszyńskiego[1]. Inkardynowany został do archidiecezji wileńskiej[3]. W latach 1964–1970 pogłębiał wykształcenie w zakresie teologii dogmatycznej na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Tamże w 1967 uzyskał magisterium, a w 1970 doktorat na podstawie dysertacji Nauka współczesnych teologów katolickich o kulcie świętych w życiu Kościoła pielgrzymującego. Od encykliki «Mystici Corporis» do Vaticanum II. W 1978 habilitował się na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie na podstawie rozprawy Eklozjologia unicka w Polsce w latach 1596–1720[1]. W 1987 uzyskał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego nauk teologicznych[4].
W latach 1964–1970, w trakcie studiów na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, pełnił posługę duszpasterską w Lublinie, natomiast w latach 1970–1979, pracując na Akademii Teologii Katolickiej, był duszpasterzem w parafii św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Warszawie[5].
W latach 1970–2008 był zatrudniony w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (następnie w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)[6]. Początkowo zajmował stanowisko adiunkta, następnie od 1978 docenta, od 1987 profesora nadzwyczajnego, a od 1994 profesora zwyczajnego[7]. Na uczelni objął wykłady z dogmatyki i historii teologii, należał do Komisji Bibliograficznej, a w latach 1974–1978 pełnił funkcję rzecznika dyscyplinarnego. W 1970 został wykładowcą eklezjologii w Diecezjalnym Ośrodku Kształcenia Soborowego w Białymstoku. Od 1974 pracował w wyższym seminarium duchownym w Białymstoku, gdzie prowadził wykłady z teologii dogmatycznej, teologii pastoralnej i historii teologii, a w latach 1979–1992 piastował urząd rektora[1]. Został ponadto pracownikiem naukowym Uniwersytetu w Białymstoku, Wyższego Seminarium Duchownego w Sankt Petersburgu oraz Papieskiego Wydziału Teologicznego – Sekcji św. Jana Chrzciciela w Warszawie[5]. W latach 1999–2012 był kierownikiem Międzywydziałowej Katedry Teologii Katolickiej Uniwersytetu w Białymstoku[7]. Objął ponadto funkcje przewodniczącego Rady Naukowej ds. Kolegium Teologicznego i Studium Teologii w Białymstoku oraz kierownika Katedry Teologii Dogmatycznej Małżeństwa i Rodziny w Instytucie Studiów nad Rodziną na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie[5]. Został członkiem Polskiego Towarzystwa Teologicznego oraz Towarzystwa Mariologicznego[5]. W latach 1970–1979 był sekretarzem naukowym redakcji „Studia Theologica Varsaviensa”, a w latach 1983–1992 redaktorem periodyku „Studia Teologiczne. Białystok-Drohiczyn-Łomża”[1].
31 stycznia 1979 został prekonizowany biskupem pomocniczym w Białymstoku (części archidiecezji wileńskiej w granicach Polski) ze stolicą tytularną Bitettum[8]. Święcenia biskupie otrzymał 29 kwietnia 1979 w Prokatedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Białymstoku. Udzielił mu ich arcybiskup metropolita wrocławski Henryk Gulbinowicz w asyście biskupa Edwarda Kisiela, administratora apostolskiego w Białymstoku, i biskupa Władysława Jędruszuka, administratora apostolskiego w Drohiczynie[1]. Jako dewizę biskupią wybrał słowa In Eo qui confortat (W Tym, który umacnia)[9]. Od 1979 sprawował w diecezji urząd wikariusza generalnego oraz moderatora Archidiecezjalnego Ośrodka Formacji Duchowieństwa w Białymstoku. W tym samym roku został kanonikiem gremialnym Kapituły Metropolitalnej Wileńskiej i Białostockiej. W 1991 objął funkcję promotora synodu archidiecezjalnego[10]. Przewodniczył Archidiecezjalnemu Komitetowi Przygotowania Wizyty Ojca Świętego Jana Pawła II w Białymstoku w 1991[5]. 9 czerwca 2006 został wybrany na administratora archidiecezji po przeniesieniu arcybiskupa Wojciecha Ziemby do archidiecezji warmińskiej[11].
21 października 2006 papież Benedykt XVI mianował go arcybiskupem metropolitą białostockim[11][12]. Ingres do archikatedry białostockiej odbył 16 listopada 2006[13]. Paliusz odebrał od Benedykta XVI 29 czerwca 2007 w Bazylice św. Piotra w Rzymie[14]. 12 kwietnia 2017 papież Franciszek przyjął jego rezygnację ze sprawowania urzędu arcybiskupa metropolity białostockiego[15][16], jednocześnie zlecając mu pełnienie funkcji administratora apostolskiego do czasu kanonicznego objęcia urzędu przez jego następcę[17].
W strukturach Episkopatu Polski w latach 1978–1982 był wiceprzewodniczącym Komisji ds. Realizacji Uchwał Soboru Watykańskiego II[1], a w latach 1982–1997 współprzewodniczącym Komisji Mieszanej ds. Ekumenizmu[10]. W 1996 został członkiem Komisji Nauki Wiary i Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów[11]. Ponadto wszedł w skład Zespołu ds. Sanktuariów w Polsce[5] i Rady Naukowej[9]. Z ramienia Episkopatu Polski w 2005 uczestniczył w XI Zebraniu Zwyczajnym Synodu Biskupów w Watykanie[5].
W 2012 konsekrował biskupa pomocniczego białostockiego Henryka Ciereszkę. Asystował podczas sakr biskupa pomocniczego łomżyńskiego Edwarda Samsela (1982) i arcybiskupa metropolity białostockiego Tadeusza Wojdy (2017)[3].
Zmarł 12 października 2024 w Białymstoku[18]. 17 października 2024 został pochowany w krypcie archikatedry białostockiej[19].
Wyróżnienia
edytujNadano mu honorowe obywatelstwo Wasilkowa (2007)[20], Białegostoku (2014)[21] i gminy Sokółka (2015)[22].
W 2007 otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Białymstoku[23].
Został laureatem nagrody indywidualnej Ministra Edukacji Narodowej (1991)[23], złotego medalu „Research Fellow” od American Biographical Institute (1994)[24], Nagrody im. Włodzimierza Pietrzaka w kategorii naukowej (2002)[25], i nagrody indywidualnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2011)[26].
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d e f g K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998, s. 108–109. ISBN 83-7052-900-3.
- ↑ Abp Edward Ozorowski nowym metropolitą białostockim. info.wiara.pl, 2006-10-21. [dostęp 2026-01-11].
- ↑ a b Edward Ozorowski. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2026-02-01]. (ang.).
- ↑ M. Ozorowski. „W tym, który umacnia”. Wprowadzenie do dorobku naukowego ks. abpa prof. dra hab. Edwarda Ozorowskiego. „Studia Theologica Varsaviensia”. T. 45 nr 1, s. 19–24, 2007. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. ISSN 2956-5197. [dostęp 2026-01-11].
- ↑ a b c d e f g Biskup Edward Ozorowski – arcybiskupem metropolitą białostockim. episkopat.pl (arch.), 2006-10-20. [dostęp 2013-07-06].
- ↑ Zmarł abp prof. dr hab. Edward Ozorowski, wieloletni pracownik Instytutu Studiów nad Rodziną ATK i Wydziału Studiów nad Rodziną UKSW. wsr.uksw.edu.pl. [dostęp 2026-01-11].
- ↑ a b Nota biograficzna Edwarda Ozorowskiego na stronie archidiecezji białostockiej. archibial.pl (arch.). [dostęp 2026-01-11].
- ↑ P. Nitecki: Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999. Słownik biograficzny. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 2000, kol. 327–328. ISBN 83-211-1311-7.
- ↑ a b Edward Ozorowski na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl (arch.). [dostęp 2024-10-01].
- ↑ a b Bp Edward Ozorowski metropolitą białostockim. ekai.pl (arch.), 2006-10-21. [dostęp 2021-06-02].
- ↑ a b c Nomina dell′Arcivescovo di Białystok (Polonia). press.vatican.va, 2006-10-21. [dostęp 2013-11-22]. (wł.).
- ↑ Nominacja bpa Edwarda Ozorowskiego na arcybiskupa metropolitę białostockiego. episkopat.pl (arch.), 2006-10-21. [dostęp 2013-07-06].
- ↑ Białystok: ingres abp. Edwarda Ozorowskiego. ekai.pl (arch.), 2006-11-16. [dostęp 2021-06-02].
- ↑ Uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła. „Niedziela”. Nr 27/2007, s. 6. Kuria Metropolitarna w Częstochowie. ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-07-06].
- ↑ Rinuncia dell’Arcivescovo Metropolita di Białystok (Polonia) e nomina del successore. press.vatican.va, 2017-04-12. [dostęp 2017-04-12]. (wł.).
- ↑ Białystok: Przyjęcie rezygnacji abp. Edwarda Ozorowskiego. Ks. Tadeusz Wojda SAC – metropolitą białostockim. episkopat.pl (arch.), 2017-04-12. [dostęp 2024-10-01].
- ↑ Ks. dr Tadeusz Wojda nowym Arcybiskupem Metropolitą Białostockim. archibial.pl (arch.), 2017-04-12. [dostęp 2021-04-17].
- ↑ Do Domu Ojca odszedł białostocki Arcybiskup Senior Edward Ozorowski. archibial.pl, 2024-10-12. [dostęp 2024-10-12].
- ↑ Pogrzeb arcybiskupa Ozorowskiego. Emerytowanego metropolitę żegnały tłumy. bialystokonline.pl, 2024-10-18. [dostęp 2026-01-11].
- ↑ Uchwała nr XIV/84/07 Rady Miejskiej w Wasilkowie. bip.wasilkow.pl, 2007-12-09. [dostęp 2014-04-19].
- ↑ Uchwała nr LIV/626/14 Rady Miasta Białystok. um.bialystok.pl, 2014-01-20. [dostęp 2017-11-24].
- ↑ Uchwała Nr XVIII/128/2015 Rady Miejskiej w Sokółce. bip.um.sokolka.wrotapodlasia.pl, 2015-10-29. [dostęp 2016-05-14].
- ↑ a b Nota biograficzna Edwarda Ozorowskiego na stronie Uniwersytetu w Białymstoku. uwb.edu.pl (arch.). [dostęp 2019-03-26].
- ↑ G. Polak: Kto jest kim w Kościele. Warszawa: Katolicka Agencja Informacyjna, 1999, s. 271. ISBN 83-911554-0-4.
- ↑ Bp-senior Ignacy Jeż odebrał nagrodę im. Włodzimierza Pietrzaka. ekai.pl (arch.), 2002-06-25. [dostęp 2021-06-02].
- ↑ Arcybiskup Ozorowski doceniony za dorobek naukowy. ekai.pl (arch.), 2011-01-18. [dostęp 2021-06-02].
Linki zewnętrzne
edytuj- Nota biograficzna Edwarda Ozorowskiego na stronie archidiecezji białostockiej. [dostęp 2026-01-11].
- Edward Ozorowski na stronie Konferencji Episkopatu Polski (arch.). [dostęp 2026-01-11].
- Edward Ozorowski [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2010-09-11] (ang.).
- Edward Ozorowski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-01-27].