Mae'r Fédération Internationale des Échecs neu Ffederasiwn Gwyddbwyll y Byd yn sefydliad rhyngwladol sy'n cysylltu'r gwahanol ffederasiynau gwyddbwyll cenedlaethol ar draws y byd ac yn gweithredu fel corff rheoli cystadlaethau gwyddbwyll rhyngwladol. Defnyddir yr acronym Ffrangeg FIDE i gyfeirio at y sefydliad fel arfer.[1][2]

FIDE
Enghraifft o:corff llywodraethu chwaraeon rhyngwladol, chess federation Edit this on Wikidata
Rhan oInternational Mind Sports Association Edit this on Wikidata
Dechrau/Sefydlu20 Gorffennaf 1924 Edit this on Wikidata
Aelod o'r  canlynolGlobal Association of International Sports Federations, Association of IOC Recognised International Sports Federations Edit this on Wikidata
PencadlysLausanne Edit this on Wikidata
GwladwriaethY Swistir Edit this on Wikidata
RhanbarthVaud Edit this on Wikidata
Gwefanhttps://www.fide.com Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Freebase/M/02_4k edit this on wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Fe'i sefydlwyd ym Mharis, Ffrainc ar 20 Gorffennaf 1924. Ei arwyddair yw Gens una sumus, sy'n Lladin am "Un bobl ydym ni".

Mae Undeb Gwyddbwyll Cymru yn aelod llawn o FIDE ers 1970. Cod gwlad rhyngwladol FIDE ar gyfer Cymru yw WLS.

Llywyddion FIDE [3]

golygu

Pencampwr Gwyddbwyll y Byd (FIDE)

golygu
Oddiwrth Tan Pencampwr
1948 1957 Mikhail Botvinnik   Undeb Sofietaidd
1957 1958 Vasily Smyslov   Undeb Sofietaidd
1958 1960 Mikhail Botvinnik   Undeb Sofietaidd
1960 1961 Mikhail Tal   Undeb Sofietaidd
1961 1963 Mikhail Botvinnik   Undeb Sofietaidd
1963 1969 Tigran Petrosian   Undeb Sofietaidd
1969 1972 Boris Spassky   Undeb Sofietaidd
1972 1975 Robert Fischer   Unol Daleithiau
1975 1985 Anatoly Karpov   Undeb Sofietaidd
1985 1993 Garry Kasparov   Undeb Sofietaidd
1993 1999 Anatoly Karpov   Undeb Sofietaidd
1999 2000 Alexander Khalifman   Undeb Sofietaidd
2000 2002 Viswanathan Anand   India
2002 2004 Ruslan Ponomariov   Wcráin
2004 2005 Rustam Kasimdzhanov   Wsbecistan
2005 2006 Veselin Topalov   Bwlgaria
2006 2007 Vladimir Kramnik   Rwsia
2007 2013 Viswanathan Anand   India
2013 2023 Magnus Carlsen   Norwy
2023 2024 Ding Liren   Tsieina
2024 Dommarain Gukesh   India

Pencampwr gwyddbwyll byd merched

golygu
Oddiwrtth Tan Pencampwr
1927 1944 Vera Menchik   Undeb Sofietaidd -  Tsiecoslofacia -  Y Deyrnas Unedig
1950 1953 Lyudmila Rudenko   Undeb Sofietaidd
1953 1956 Elisaveta Bykova   Undeb Sofietaidd
1956 1958 Olga Rubtsova   Undeb Sofietaidd
1958 1962 Elisaveta Bikova   Undeb Sofietaidd
1962 1978 Nona Gaprindashvili   Undeb Sofietaidd
1978 1991 Maia Chiburdanidze   Undeb Sofietaidd
1991 1996 Xie Yun   Tsieina
1996 1999 Susan Polgar   Hwngari
1999 2001 Xie Yun   Tsieina
2001 2004 Zhu Chen   Tsieina
2004 2006 Antoaneta Stefanova   Bwlgaria
2006 2008 Xu Yuhua   Tsieina
2008 2010 Alexandra Kosteniuk   Rwsia
2010 2012 Hou Yifan   Tsieina
2012 2013 Anna Ushenina   Wcráin
2013 2015 Hou Yifan   Tsieina
2015 2016 Mariya Mauzychuk   Wcráin
2016 2017 Hou Yifan   Tsieina
2017 2018 Tan Zhongyi   Tsieina
2018 ....... Ju Wenjun   Tsieina

Gemau olympaidd gwyddbwyll [4]

golygu

Dynion

# Blwyddyn Gwesteiwr Medal aur Medal arian Medal efydd
I 1927 Llundain   Hwngari 40   Denmarc 38.5   Y Deyrnas Unedig 36.5
II 1928 Yr Hâg   Hwngari 44   Unol Daleithiau 39.5   Gwlad Pwyl 37
III 1930 Hamburg   Gwlad Pwyl 48.5   Hwngari 47   Yr Almaen 44.5
IV 1931 Prag   Unol Daleithiau 48   Gwlad Pwyl 47   Tsiecoslofacia 46.5
V 1933 Folkestone   Unol Daleithiau 39   Tsiecoslofacia 37.5   Sweden 34
VI 1935 Warsaw   Unol Daleithiau 54   Sweden 52.5   Gwlad Pwyl 52
VII 1937 Stockholm   Unol Daleithiau 54.5   Hwngari 48.5   Gwlad Pwyl 47
VIII 1939 Buenos Aires   Yr Almaen 36   Gwlad Pwyl 35.5   Estonia 33.5
IX 1950 Dubrovnik   Iwgoslafia 45.5   Yr Ariannin 43.5   Gorllewin yr Almaen 40.5
X 1952 Helsinki   Undeb Sofietaidd 21   Yr Ariannin 19.5   Iwgoslafia 19
XI 1954 Amsterdam   Undeb Sofietaidd 34   Yr Ariannin 27   Iwgoslafia 26.5
XII 1956 Moscfa   Undeb Sofietaidd 31   Iwgoslafia 26.5   Hwngari 26.5
XIII 1958 Munich   Undeb Sofietaidd 34.5   Iwgoslafia 29   Yr Ariannin 25.5
XIV 1960 Leipzig   Undeb Sofietaidd 34   Unol Daleithiau 29   Iwgoslafia 27
XV 1962 Varna   Undeb Sofietaidd 31.5   Iwgoslafia 28   Yr Ariannin 26
XVI 1964 Tel Aviv   Undeb Sofietaidd 36.5   Iwgoslafia 32   Gorllewin yr Almaen 30.5
XVII 1966 Havana   Undeb Sofietaidd 39.5   Unol Daleithiau 34.5   Hwngari 33.5
XVIII 1968 Lugano   Undeb Sofietaidd 39.5   Iwgoslafia 31   Bwlgaria 30
XIX 1970 Siegen   Undeb Sofietaidd 27.5   Hwngari 26.5   Iwgoslafia 26
XX 1972 Skopje   Undeb Sofietaidd 42   Hwngari 40.5   Iwgoslafia 38
XXI 1974 Nice   Undeb Sofietaidd 46   Iwgoslafia 37.5   Unol Daleithiau 36.5
XXII 1976 Haifa   Unol Daleithiau 37   Yr Iseldiroedd 36.5   Lloegr 35.5
XXIII 1978 Buenos Aires   Hwngari 37   Undeb Sofietaidd 36   Unol Daleithiau 35
XXIV 1980 Valletta   Undeb Sofietaidd 39   Hwngari 39   Iwgoslafia 35
XXV 1982 Luzern   Undeb Sofietaidd 42.5   Tsiecoslofacia 36   Unol Daleithiau 35.5
XXVI 1984 Thessaloniki   Undeb Sofietaidd 41   Lloegr 37   Unol Daleithiau 35
XXVII 1986 Dubai   Undeb Sofietaidd 40   Lloegr 39.5   Unol Daleithiau 38.5
XXVIII 1988 Thessaloniki   Undeb Sofietaidd 40.5   Lloegr 34.5   Yr Iseldiroedd 34.5
XXIX 1990 Novi Sad   Undeb Sofietaidd 39   Unol Daleithiau 35.5   Lloegr 35.5
XXX 1992 Manila   Rwsia 39   Wsbecistan 35   Armenia 34.5
XXXI 1994 Moscfa   Rwsia 37.5   Bosnia a Hertsegofina 35   Rwsia "2" 34.5
XXXII 1996 Erevan   Rwsia 38.5   Wcráin 35   Unol Daleithiau 34
XXXIII 1998 Elista   Rwsia 35.5   Unol Daleithiau 34.5   Wcráin 32.5
XXXIV 2000 Istanbul   Rwsia 38   Yr Almaen 37   Wcráin 35.5
XXXV 2002 Bled   Rwsia 38.5   Hwngari 37.5   Armenia 35
XXXVI 2004 Calviá   Wcráin 39.5   Rwsia 36.5   Armenia 36.5
XXXVII 2006 Torino   Armenia 36   Tsieina 34   Unol Daleithiau 33
XXXVIII 2008 Dresden   Armenia 19   Israel 18   Unol Daleithiau 17
XXXIX 2010 Khanty-Mansiysk   Wcráin 19   Rwsia 18   Israel 17
XL 2012 Istanbul   Armenia 19   Rwsia 19   Wcráin 18
XLI 2014 Tromsø   Tsieina 19   Hwngari 17   India 17
XLII 2016 Baku   Unol Daleithiau 20   Wcráin 20   Rwsia 18
XLIII 2018 Batumi   Tsieina 18 {  Unol Daleithiau 18   Rwsia 18
XLIV 2022 Chennai   Wsbecistan 19   Armenia 19   India 18
XLV 2024 Budapest   India 21   Unol Daleithiau 17   Wsbecistan 17


Gemau olympaidd gwyddbwyll benywaidd

golygu
# Blynyddoedd Gwesteivr Medal aur Medal arian Medal efydd
I 1957 Emmen   Undeb Sofietaidd 10.5   Rwmania 10.5 Dwyrain yr Almaen 10
II 1963 Split   Undeb Sofietaidd 25   Iwgoslafia 24.5 Dwyrain yr Almaen 21
III 1966 Oberhausen   Undeb Sofietaidd 22   Rwmania 20.5 Dwyrain yr Almaen 17
IV 1969 Lublin   Undeb Sofietaidd 26   Hwngari 20.5   Tsiecoslofacia 19
V 1972 Skopje   Undeb Sofietaidd 11.5   Rwmania 8.5   Hwngari 8
VI 1974 Medellin   Undeb Sofietaidd 13.5   Rwmania 13.5   Bwlgaria 13
VII 1976 Haifa   Israel 17   Lloegr 11.5   Sbaen 11.5
VIII 1978 Buenos Aires   Undeb Sofietaidd 16   Hwngari 11   Gorllewin yr Almaen 11
IX 1980 Valletta   Undeb Sofietaidd 32.5   Hwngari 32   Gwlad Pwyl 26.5
X 1982 Lucerna   Undeb Sofietaidd 33   Rwmania 30   Hwngari 26
XI 1984 Thessaloniki   Undeb Sofietaidd 32   Bwlgaria 27.5   Rwmania 27
XII 1986 Dubai   Undeb Sofietaidd 33.5   Hwngari 29   Rwmania 28
XIII 1988 Thessaloniki   Hwngari 33   Undeb Sofietaidd 32.5   Iwgoslafia 28
XIV 1990 Novi Sad   Hwngari 35   Undeb Sofietaidd 35   Tsieina 29
XV 1992 Manila   Georgia 30.5   Wcráin 29   Tsieina 28.5
XVI 1994 Moscfa   Georgia 32   Hwngari 31   Tsieina 27
XVII 1996 Erevan   Georgia 30   Tsieina 28.5   Rwsia 28.5
XVIII 1998 Elista   Tsieina 29   Rwsia 27   Georgia 27
XIX 2000 Istanbul   Tsieina 22   Georgia 31   Rwsia 28.5
XX 2002 Bled   Tsieina 29.5   Rwsia 29   Gwlad Pwyl 28
XXI 2004 Calviá   Tsieina 31   Unol Daleithiau 28   Rwsia 27.5
XXII 2006 Torino   Wcráin 29.5   Rwsia 28   Tsieina 27.5
XXIII 2008 Dresden   Georgia 18   Wcráin 18   Unol Daleithiau 17
XXIV 2010 Khanty-Mansiysk   Rwsia 22   Tsieina 18   Georgia 16
XXV 2012 Istanbul   Rwsia 19   Tsieina 19   Wcráin 18
XXVI 2014 Tromsø   Rwsia 20   Tsieina 18   Wcráin 18
XXVII 2016 Baku   Tsieina 20   Gwlad Pwyl 17   Wcráin 17
XXVIII 2018 Batumi   Tsieina 18   Wcráin 18   Georgia 18
XXIX 2022 Chennai   Wcráin 18   Georgia 18   India 17
XXX 2024 Budapest   India 19   Casachstan 18   Unol Daleithiau 17

Gweler hefyd

golygu

Cyfeiriadau

golygu
  1. The Official Laws of Chess, 1989, FIDE, ISBN 0-02-028540-X, p. 7
  2. Hooper, David; Whyld, Kenneth (1992). The Oxford Companion to Chess (arg. second). Gwasg Prifysgol Rhydychen. t. 133.
  3. Llywyddion FIDE
  4. Gemau olympaidd FIDE[dolen farw]

Dolenni allanol

golygu